asd
arrow bg
asd

มาร์ตินี่ไทย TYPE FONT IS A VOICE OF EACH BRAND

ย้อนกลับไปเมื่อ 50-60 ปีก่อน ป้ายร้านค้า ป้ายโฆษณา โปรแกรมฉายภาพยนตร์ นิตยสาร และหนังสือเล่มที่ใช้ในประเทศไทย ล้วนมีแบบตัวอักษรที่คิดขึ้นมาโดยเฉพาะเมื่อมองเห็นแล้วจะรู้ได้เลยว่านี่เป็นงานออกแบบในยุคใดแตกต่างกับยุคปัจจุบันที่นักออกแบบมักจะเลือกใช้ตัวอักษรสำเร็จรูป เพราะสะดวกและช่วยประหยัดเวลาในการทำงานได้มาก การใช้แบบตัวอักษรที่มีลักษณะเฉพาะมีประโยชน์ต่อชิ้นงานออกแบบโดยรวมอย่างไร คุณขวัญชัย อัครธรรมกุล หรือปอม ผู้ร่วมก่อตั้ง และ Design Director บริษัท Craftsmanship Co. เจ้าของผลงานแบบตัวอักษร มาร์ตินี่ไทย ซึ่งเป็นตัวอักษรฐานเชิงเหลี่ยม (Slab-Serif Based Typeface) ที่ให้ความรู้สึกร่วมสมัย เล่าให้ฟังว่า

“งานออกแบบกราฟิกมีองค์ประกอบหลักๆ คือ ภาพกับตัวอักษรหากต้องการสื่อสารงานออกมาให้ชัดเจนมากเท่าไร นักออกแบบก็ต้องสร้างงานมีความเฉพาะเจาะจงมากเท่านั้น สำหรับตัวผมเอง ตัวอักษรก็เหมือนเสียงให้โทนและการรับรู้ที่ผู้รับจดจำได้ทันที ถ้าแต่ละแบรนด์มีน้ำเสียงเฉพาะของตนเอง การรับรู้ก็ชัดเจนขึ้น พอคนอ่านมองเห็นแบบตัวอักษรปุ๊บจะรับรู้โดยอัตโนมัติว่าข้อความนี้ส่งมาจากองค์กรใดใครเป็นคนเขียน โดยไม่ต้องใส่โลโก้ให้รกรุงรัง”

“ทุกวันนี้ ทุกคนได้รับข้อมูลข่าวสารโดยเฉพาะทางสื่อออนไลน์อย่างท่วมท้น ถ้าในทุกชิ้นงาน นักออบแบบจับโลโก้ลูกค้าใส่เข้าไปซ้ำๆ ทุกครั้ง ผมคิดว่าอาจดูรกตาไปหน่อยและเป็นวิธีการออกแบบที่ไม่ค่อยสนุกเท่าไร”

 

 

 

 

“ในต่างประเทศให้ความสำคัญกับการพัฒนาแบบตัวอักษรเฉพาะเพื่อใช้ในสื่อสารแบรนด์ ด้วยเหตุผลว่าแบบตัวอักษรทำให้คนที่เห็นจดจำแบรนด์ได้ทันที ลองคิดดูว่าถ้าร้านก๋วยเตี๋ยว ร้านขายยา ไปจนถึงธนาคารซึ่งเป็นสถาบันที่ต้องการความน่าเชื่อถือ แต่ใช้ตัวอักษรแบบเดียวดูเหมือนๆ กันไปหมด แบบนั้นคงไม่เหมาะแน่ๆ”

การออกแบบตัวอักษรถือว่าเป็นงานที่ต้องอาศัยความอุตสาหะสูง โดยเฉพาะการออกแบบตัวอักษรไทยซึ่งมีรายละเอียดมากกว่าตัวอักษรภาษาอังกฤษ เพราะตัวอักษรไทยประกอบด้วยพยัญชนะถึง 44 ตัว สระ 32 รูป วรรณยุกต์ 5 เสียง ทั้งนี้ยังมีโครงสร้างการเรียงตัวที่ซับซ้อนมีวรรณยุกต์ซ้อนขึ้นไปด้านบนตัวอักษรถึง 2 ชั้น เช่น ไม้หันอากาศกับไม้โท และเติมสระด้านล่างได้อีก 1 ชั้น เช่น สระอุ และสระอู รวมถึงมีตัวอักษรที่มีรูปแบบซับซ้อน เช่น ฐ.ฐาน และ ฏ.ปฏัก เมื่อเทียบกับแบบตัวอักษรภาษาอังกฤษที่มีตัวอักษรเพียง 24 ตัว และเรียงตัวตามแนวนอนแนวเดียว การออกแบบตัวอักษรไทยจึงต้องใช้เวลาค่อนข้างนานนี่ยังไม่รวมเครื่องหมายวรรคตอนอื่นๆ อีก

ซึ่งคุณปอมอธิบายว่า “เรื่องออกแบบตัวอักษร เพื่อนๆ และอาจารย์ของผมทำได้เร็วกว่าผมมาก มีส่งประกวดกันทุกปี แต่ผมต้องออกตัวว่าเราทำได้ช้านะ ถ้าจะนับเวลารวมกันจริงๆ ก็ราวๆ 6 ปี ถือว่านานมากครับ ตัวอักษรมาร์ตินี่ไทย มีต้นแบบจาก ‘มิดไนท์’ ซึ่งเป็นแบบตัวอักษรที่ผมทำขึ้นเพื่อจัดแสดงงานในโครงการกะทัดรัด ที่เป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการการออกแบบตัวอักษรรุ่นแรก จากนั้นผมก็พัฒนาออกมาต่ออีก 4-5 แบบ มาจนถึงการทำมาร์ตินี่ภาษาอังกฤษ พอถึงปีที่แล้ว ถึงมีโอกาสหยิบแบบตัวอักษรนี้กลับมาแก้เส้นใหม่ปรับปรุงใหม่เป็นมาร์ตินี่ภาษาไทย”

“ช่วงที่ผมทำงาน พยายามจะเดินเส้นให้เนี้ยบ แต่พอเวลาผ่านไป หยิบไฟล์กลับมาดูอีกทีจะเห็นว่า โอ้โห สัดส่วนแย่มาก มองเห็นข้อผิดพลาดเต็มไปหมดเลย พอคิดว่าต้องปรับปรุงตรงไหนบ้าง ผมก็ลงมือทำมาเรื่อยๆ ส่วนตัวคิดว่าคนที่ทำงานออกแบบส่วนใหญ่ก็น่าจะรู้สึกคล้ายๆ กัน คือพอเราเห็นงานเก่าของตัวเองทีไรก็อยากเอากลับมาแก้ไขใหม่ทุกที”

ด้วยเหตุที่การออกแบบตัวอักษรมีรายละเอียดเช่นนี้จึงจำเป็นต้องมีทักษะการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้รอบด้าน ซึ่งคุณปอมอธิบายว่า “ตัวผมเองอยู่กับคอมพิวเตอร์ตั้งแต่ ป.1 ป.2 ในเมื่อเราใช้เวลากับมันมากกว่าเรื่องอื่นการทำงานกับคอมพิวเตอร์เลยกลายเป็นทักษะไปโดยที่เราไม่รู้ตัว คอมพิวเตอร์ที่บ้านผมไม่ได้ลงโปรแกรมเกมเอาไว้ อีกอย่างพ่อแม่ผมไม่ได้ซื้อเกมคอนโซลให้เล่น ดังนั้นถ้าอยากเล่นเกมผมก็ต้องไปเล่นตามร้านเกมกับเพื่อน แต่ถ้าอยู่บ้าน เปิดเครื่องมา ผมก็เจอแต่โปรแกรมโฟโต้ช็อปละนะ สมัยนั้นยังต้องใช้คอมพิวเตอร์นำเข้าอยู่เลยครับ เป็นยุคที่ต่ออินเทอร์เน็ตผ่านเครื่องแฟกซ์โมเด็ม”

“ด้วยความที่เป็นเด็ก ผมก็ลองทำเองแบบงูๆ ปลาๆ ครับ เพราะสมัยนั้นยังไม่มีติวเตอเรียล ต่อมาโชคดีหน่อย มีคุณพ่อเพื่อนมาสอนให้ผมรู้วิธีเขียนเว็บและใช้โปรแกรมง่ายๆ อย่างเวิร์ด ผมก็เรียนโปรแกรมต่างๆ ไปเรื่อยๆ ตั้งแต่นั้นมาชีวิตจะวนมาแบบนี้ทุกวัน ไปเรียน ออกกำลังกาย เล่นดนตรี กินข้าวเย็นเสร็จ ก็มาอยู่หน้าคอมพ์ ทำโน่นนี่เล่นเองไปเรื่อยๆ เสร็จแล้วก็นอน”

“จนถึงทุกวันนี้ ผมก็ยังอยู่กับคอมพิวเตอร์ตลอดและไม่ได้ชอบแค่ตัวอักษร แต่สนใจเรียนทักษะที่เกี่ยวข้องกับงานกราฟิกทุกอย่างตั้งแต่การเขียนเว็บ ทฤษฎีการออกแบบ รู้จักวิธีใช้เครื่องมือ เข้าใจตรรกะในการทำงานกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ชอบถ่ายภาพ ทำเองหมดเลย ไม่ใช่อยู่ๆ เราจะได้ทักษะนี้มาแบบปุ๊บปั๊บ แต่ค่อยๆ ฝึกฝนมาเรื่อยๆ ครับ”

คุณปอมย้ำว่า ทุกคนสร้างผลงานที่ดีได้ ขอเพียงบ่มเพาะวิธีคิดของนักออกแบบให้เกิดขึ้นในตัวเองทีละนิดๆ “เริ่มทำได้ตอนนี้เลยครับ แค่คิดว่าเราต้องสวมหมวกอาชีพนักออกแบบและคงวิธีคิดของนักออกแบบไว้เสมอ แรกๆ อาจจะฝืนหน่อย แต่ทำบ่อยๆ ก็กลายเป็น ‘จริต’ ของเราได้ เรื่องนี้อาจารย์ของผมบอกว่า ถ้าคุณเป็นนักออกแบบแม้จะปิดคอมพิวเตอร์แล้วเดินออกไปทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันอื่นๆ แต่ก็ยังต้องใส่หมวกนักออกแบบอาชีพอยู่ดี”

“ผมยกตัวอย่างง่ายๆ สมมติว่า วันนี้คุณออกไปกินข้าว พอดีเห็นแก้วน้ำวางอยู่บนโต๊ะ ก็คิดแล้วว่าแก้วใบนี้สวยหรือเปล่า ลองจับดูสิ รู้สึกถนัดมือไหม จากนั้นในหัวก็คิดไปแล้วว่าแก้วแบบใหม่ที่สวยกว่าใช้ได้ดีกว่าเดิม ควรจะมีหน้าตาแบบไหน ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆ ถ้าได้หยิบถุงสินค้าอะไรขึ้นมา คุณก็คิดว่านี่วางเลย์เอาต์รกไปต้องปรับตรงนี้อีกนิด อะไรทำนองนั้น”

“เมื่อการออกแบบจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตพอถึงเวลาทำงานออกแบบ อะไรๆ ก็จะง่ายขึ้นไปเองครับ”

Product Name : มาร์ตินี่ไทย
Award Category : กลุ่มกราฟิกดีไซน์
Award Year : 2017
Company : บริษัท สตูดิโอ คราฟส์แมนชิพ จำกัด
Designer : ขวัญชัย อัครธรรมกุล